<< Nov 2008 >>
MaDiWoDoVrZaZo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

donderdag 06 november 2008 | 20:30 lezing

locatie: OFFoff

verwante programmas

Rituelen

Christophe Van Eecke

Rituelen zonder god. De enscenering van geweld en erotiek

In de Materialaktionen van Hermann Nitsch worden dieren geslacht om hun ingewanden over naakte lichamen te smeren. In The Act of Seeing With One’s Own Eyes van Stan Brakhage wordt een autopsie getoond. In Irréversible van Gaspar Noé wordt een vrouw in omgekeerde tijd negen minuten lang verkracht. En in talloze performances wordt het lichaam uitgekleed, mishandeld of gekerfd. Het lijkt evident dat al deze kunstwerken op één of andere manier een ritueel karakter hebben. Maar wat betekent dat rituele element? En betekent dit dat we hier met een afgeleide vorm van religieuze kunst te maken hebben? Het is de bedoeling om vanuit een aantal concrete werken het rituele element in deze kunstvormen te verduidelijken.
Rituelen zijn een vorm van symbolisch handelen, een manier waarop de mens actief betekenis geeft aan zijn wereld. Dit betekent dat rituelen verspreide elementen samenbrengen in een geordend geheel. Deze benadering is sterk fenomenologisch gekleurd en heeft belangrijke aanknopingspunten in het werk van Marx, Susanne K. Langer en Hannah Arendt. Ze weekt rituelen ook los uit hun religieuze context, waardoor het mogelijk wordt te onderzoeken hoe het ritueel functioneert in de kunst en in de film. Heel veel artistieke rituelen bevinden zich op het raakvlak tussen geweld en erotiek, tussen dood en seksualiteit. Ze ensceneren het lichaam in zijn seksualiteit of kwetsbaarheid. Hierdoor wordt het mogelijk het geweld en de seksualiteit te beheersen en te kanaliseren. Hoe dit in zijn werk gaat, blijkt heel duidelijk in de dionysische spektakels van Hermann Nitsch, die onder meer tot doel hebben de mens terug in de kosmos te plaatsen.
Door een aantal films, performances en filosofen met elkaar in contact te brengen, wil deze lezing een ruimte openen om op een post-religieuze manier na te denken over kunst, film, offers, geweld en seksualiteit. Met lichtbeelden, maar geschikt voor gevoelige kijkers.

Christophe Van Eecke (°1977) studeerde filosofie aan de KULeuven. Hij publiceert over film en kunst en werkt aan een fenomenologie van de blik die de valkuilen van de postmoderne theorie probeert te ontlopen vanuit een esthetische invalshoek. Zijn essay’s verschijnen in rekto:verso, Cinemagie en Streven. Hij is recensent voor Metropolis M en De Leeswolf en docent filosofie voor de culturele vzw Amarant (Gent). In zijn vrije tijd durft hij al eens in het onderwijs staan.